52 χρόνια μετά ο Ριζοσπαστικός της Μεταπολίτευσης...

 Πριν από 52 χρόνια οι αντιθέσεις ενός σαθρού συστήματος, η τραγωδία της Κύπρου και η λαϊκή εξέγερση του Πολυτεχνείου οδηγεί στην πτώση της χούντας και στην Μεταπολίτευση.

Ένα από τα πλέον κυρίαρχα χαρακτηριστικά της Μεταπολίτευσης είναι ο πολύμορφος Ριζοσπαστισμός της , ο οποίος παρά τον δογματισμό του , επικαθόρισε τις εξελίξεις μιας ολόκληρης περιόδου, ιδιαίτερα μέχρι το 1989 όπου άλλαξε εν το συνόλω το παράδειγμα, με την κατάρρευση του "υπαρκτού σοσιαλισμού": Όπως άλλωστε έχω αναλύσει και στο βιβλίο μου ο Ριζοσπαστισμός της Μεταπολίτευσης μια φιλοσοφική προσέγγιση.

Ειδικότερα όπως σημείωνω στο εν λόγω βιβλίο : Ο ριζοσπαστισμός της Μεταπολίτευσης είναι ενα πολυσύνθετο φαινόμενο καθώς εμπεριέχει :1) Τις νόμιμες δυνάμεις της άκρας αριστεράς (μαοϊκούς, τροτσκιστές …κτλ). 2) Τις δυνάμεις της ένοπλης αριστεράς (ΕΛΑ, 17Ν, κτλ). 3)Τον χώρο της αναρχίας και της Αυτονομίας. 4) Το μητροπολιτικό χώρο που ονομάστηκε “Εξάρχεια”, ένα χώρο μιας γενικευμένης πολιτικής, κοινωνικής και πολιτιστικής αμφισβήτησης. 5)Τον κόσμο και τα ρεύματα της αντικουλτούρας και του

αντεργκράουντ.(Μουσική, τέχνες, εναλλακτικές εκδόσεις, φιλοσοφικές πολιτικές και θρησκευτικές θεωρήσεις, τρόπος ζωής κτλ).

Μια χρόνια πριν το 1989 -χρονιά κατά την οποία η παραδοσιακή κομμουνιστική αριστερά τα βρήκε με την καθαρή δεξιά/ΝΔ- η μεγάλη απεργία των εκπαιδευτικών γίνεται η αφορμή για την δική μου πολιτική στράτευση στην επαναστατική αριστερά. Πορεία και παρουσία κατά την οποία συνεχίζω μέχρι τα σήμερα , 38 χρόνια μετά.

1990.

Η δεκαετία του 1990 άλλαξε αλλά δεν ακύρωσε τις δυναμικές της χειραφέτησης του Ριζοσπαστισμού της Μεταπολίτευσης με βασικούς κόμβους την επαναστατικής αριστεράς (η ίδρυση του ΝΑΡ έπαιξε σε αυτό το σημείο κυρίαρχο ρόλο με επιδραστικη παρουσία που απέτρεψε το ΚΚΕ να μην αποβάλει το Κομμουνιστικό χαρακτήρα του), την ένοπλη αριστερά , την αναρχία και την αντικουλτούρα. 

Η πρώτη διακυβέρνηση της νεοφιλελεύθερης Μητσοτακικής δεξιάς οδήγησε στην μαζική κοινωνική ταξική σύγκρουση με την μάχη της ΕΑΣ να διαμορφώνει το υλικό βάθρο για την νέα ενδυνάμωση του Ριζοσπαστισμού της Μεταπολίτευσης και του ταξικού συνδικαλισμού , παρά την κατάρρευση του «σοβιετικού Μαρξισμού/Κομμουνισμού».

Στα πανεπιστήμια και στους εκπαιδευτικούς αντίστοιχα τα ΕΑΑΚ και οι Παρεμβάσεις Συσπειρώσεις αποτέλεσαν το πυρήνα μιας δημιουργικής αγωνιστικής συνάντησης της «άλλης» αντικαπιταλιστικής , επαναστατικής , αντιιμπεριαλιστικής αριστεράς. Τα ΕΑΑΚ καθώς και οι Παρεμβάσεις Συσπειρώσεις ήταν δυο ανοικτά δίκτυα της γείωσης της «άλλης» αριστεράς , μια συνθήκη που έπαιξε καθοριστικό ρόλο στους εκπαιδευτικούς κοινωνικούς αγώνες. Όπως φάνηκε άλλωστε και στο μαζικό συγκρουσιακό κίνημα του ΑΣΕΠ το 1998. Ή στο εκπαιδευτικό-κυρίως φοιτητικό- κίνημα της περιόδου 2006-2007 ενάντια στην αλλαγή του άρθρου 16. 

Το δυστύχημα είναι ότι το παράδειγμα των ΕΑΑΚ , Παρεμβάσεων, Συσπειρώσεων δεν γενικεύτηκε σε ολόκληρη την κοινωνία ή στην «άλλη» αριστερά , κάτι που θα προσέδιδε μια διαφορετική δυναμική και ισχύ στο χώρο της «άλλης» ανατρεπτικής αριστεράς. Επίσης δυστύχημα είναι το γεγονός πως η δυναμική των ΕΑΑΚ όπως και του φοιτητικού κινήματος για μια σειρά λόγους έχει εξαντληθεί. Ευτυχώς οι Παρεμβάσεις Συσπειρώσεις συνεχίζουν έως τα σήμερα να αποτελούν πόλο αντίστασης στο χώρο των εκπαιδευτικών.

Ζαπατίστας.

Το 1994 στα βουνά του Μεξικού γεννιούνται οι Ζαπατίστας , μια νέα και καινοτόμα συνάντηση των ελευθεριακών , ρομαντικά αντικαπιταλιστικών και μαρξιστικών παραδόσεων η οποία θα επιχειρήσει να αντιμετωπίσει το κενό που άφησε ο σοβιετικός μαρξισμός άλλα και οι παραδόσεις του Μάη του 68 , όπως και η αυτονομία. Παίζοντας έναν πρωταγωνιστικό ρόλο στις παγκόσμιες συναντήσεις του αντινεοφιλελεύθερου κινήματος. Το πιο ενδιαφέρον χαρακτηριστικό των Ζαπατίστας είναι ο ανοικτός αμεσοδημοκρατικός , δημοκρατικά περιεκτικός, πλουραλιστικός χαρακτήρας που έδιναν έμφαση στο συνδυασμό της ελευθερίας, των ελευθεριών, της πλήρους ισότητας και της κοινότητας.

21ος αιώνας.

Ο 21ος αιώνας ξεκίνησε με την ενδυνάμωση του ριζοσπαστικού μαζικού κινήματος ενάντια στην νεοφιλελεύθερη παγκοσμιοποίηση. Πρόκειται για ένα παγκοσμιοποιημένο κίνημα το οποίο ηγεμονεύονταν από την νεορεφορμιστική αντίληψη μιας εναλλακτικής δίκαιης παγκοσμιοποίησης, υποτιμώντας τον βαθύ καπιταλιστικό και ιμπεριαλιστικό χαρακτήρα της εν λόγω παγκοσμιοποίησης.

 Μια από τις εξαιρέσεις ήταν η Ελληνική «Πρωτοβουλία Αγώνα 2003» που στο δρόμο του αγώνα ενοποίησε τις σημαντικότερες δυνάμεις της «άλλης» αριστεράς. 

Αποδεικνύοντας την δύναμη και την ισχύ των δυνάμεων αυτής της αριστεράς όταν και όποτε κινείται σε μια ενωτική αλλά και ριζοσπαστική γραμμή, σε διαφοροποίηση με τον ρεφορμισμό του ΚΚΕ , του ευρωκομουνισμού και της σοσιαλδημοκρατίας τύπου ΠΑΣΟΚ. Σε ένα μεγάλο βαθμό οι δυνάμεις της «Πρωτοβουλίας Αγώνα 2003» ήταν η βάση της δημιουργίας της ΑΝΤΑΡΣΥΑ ύστερα από το «Δεκέμβρη 2008». 

Βέβαια η Ελληνική εκδοχή του κινήματος ενάντια στην νεοφιλελεύθερη παγκοσμιοποίηση δια του Ελληνικού Κοινωνικού Φόρουμ αποτέλεσε την μήτρα της δημιουργίας του ΣΥΡΙΖΑ. Της συλλογικότητας που έφερε κοντά τον ΣΥΝ, την ΑΚΟΑ και δυνάμεων της «άλλης» αριστεράς. Σε μια ρεφορμιστική , νεοσοσιαλδημοκρατική γραμμή , όπως άλλωστε έδειξε και η προδοσία του 2015.

2008.

Η πρώτη δεκαετία του 21ου αιώνα κλείνει με την κοινωνική , ταξική έκρηξη του «Δεκέμβρη 2008» η οποία αποτέλεσε την κοινωνική έκφραση τόσο των εσωτερικών αντιθέσεων όσο και των παγκόσμιων αντιθέσεων του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής σε μια ιστορική περίοδο όπου παραμένει ανοικτό αν έχουμε την αλλαγή του σταδίου από το ιμπεριαλιστικό στο ολοκληρωτικό καπιταλισμό με την συνολική υπαγωγή των πάντων( φυσικό/κοινωνικό είναι, τεχνολογία, επιστήμη, κουλτούρα κτλ)στο καπιταλιστικό τρόπο παραγωγής.

Ο «Δεκέμβρης του 2008» με τα μητροπολιτικά εξεγερσιακά χαρακτηριστικά αποτέλεσε την απάντηση των λαϊκών , προλεταριακών , μικροαστικών μαζών σε μια περίοδο όπου αυτές κινούνται είτε ως ατομικότητες, είτε ως πλήθη, είτε ως δίκτυο και κόμβοι , σπανίως ως τάξεις , κάτι όμως που δεν αναιρεί το ταξικό υπόβαθρο της σύγκρουσης, απεναντίας του δίνει μια μεταμοντέρνα δυναμική. Φυσικά όλα τα παραπάνω με τα καλά του και τα κακά του. Πχ η εξέγερση του «Δεκέμβρη του 2008» έφερε στο προσκήνιο μια έκρηξη της «θεϊκής βίας» όπως θα έλεγε και ο Μπένγιαμιν. Όταν η «θεϊκή βία» κατάκατσε γεννήθηκαν και ενδυνάμωσαν δύο τάσεις. Η πρώτη είναι η ενδυνάμωση της ενεργητικής κοινωνικής παρουσίας και δράσης(καταλήψεις,συνεταιρισμοί..κτλ)οι οποίες κινούνταν εντός του παραδείγματος των «ελεύθερων συνεταιρισμένων παραγωγών» , όπως το παρουσίασα και στο βιβλίο μου οι δυναμικές της χειραφέτησης. Η δεύτερη είναι η ισχυροποίηση της μηδενιστικής κοινωνικής μητροπολιτικής βίας η οποία ηγεμόνευσε για ένα μεγάλο διάστημα στο λεγόμενο αναρχικό χώρο. Ή μήπως θα πρέπει να μιλάμε για έναν νέο μεταΑναρχικό κοινωνικό χώρο;

Ο «Δεκέμβρης του 2008» ήταν από μια πλευρά μια αναρχική εξέγερση η οποία έφερε σε δύσκολη θέση την κομμουνιστική αριστερά είτε του ΚΚΕ, είτε της «άλλης» αριστεράς. Είναι χαρακτηριστική η έκφραση του ΚΚΕ και ειδικά της γραμματέας του ΚΚΕ «Με την πραγματική λαϊκή εξέγερση δεν θα σπάσει ούτε ένα τζάμι. Βέβαια οι δυνάμεις της «άλλης» αριστεράς βρέθηκαν με συλλογικό και οργανωμένο τρόπο στο δρόμο της κοινωνικής ταξικής σύγκρουσης. Δίχως όμως δυστυχώς να καταφέρουν να ηγεμονεύσουν στο πλαίσιο του συλλογικού αγώνα. Τα χαρακτηριστικά που είχαν προσλάβει η σύγκρουση δεν ήταν το πλέον καρπερό έδαφος για να καρπίσουν οι ιδέες της αντικαπιταλιστικής κομμουνιστικής αριστεράς. Ταυτόχρονα όμως αποτέλεσε την αιτία της γέννηση της ΑΝΤΑΡΣΥΑ από τις δυνάμεις του ΜΕΡΑ και του ΕΝΑΝΤΙΑ. 

Συνολικότερα μπορώ με τα βεβαιότητας να υποστηρίξω ότι ο «Δεκέμβρης του 2008» δεν προεικόνισε απλώς την κοινωνική ταξική έκρηξη του 2010-2015 αλλά ήταν ένα από τα επεισόδιά της κοινωνικής ταξικής πλημμυρίδας η οποία ξεκίνησε το 2006 και τελείωσε με την προδοσία του 2015. Αλήθεια αν δεν υπήρχε η προδοσία του ΣΥΡΙΖΑ/Τσίπρα που αλήθεια θα είχε φτάσει η κοινωνική ταξική πλημμυρίδα;; Και ποιες οι ευθύνες για αυτή την εξέλιξη του ΚΚΕ και της «Άλλης» αριστεράς;

Μνημόνια.

Την δεύτερη δεκαετία του 21ου αιώνα οι εσωτερικές αντιθέσεις του Ελληνικού κοινωνικού σχηματισμού σε συνδυασμό με την παγκόσμια κρίση υπερπαραγωγής οδήγησε στην χρεωκοπία το Ελλαδιστάν, βάζοντας σε κίνδυνο την σταθερότητα του πανευρωπαϊκού ιμπεριαλισμού (ΕΕ)και των Ευρωπαϊκών και των Ελληνικών τραπεζών.

Η απάντηση των ελίτ, των τραπεζιτών, του ΕΕρωκρατικού και Ελληνικού κεφαλαίου είναι γνωστή: Για να στηριχθεί το σύστημα το τίμημα τον πλήρωσαν οι λαϊκές μάζες. Το αποτέλεσμα επίσης γνωστό: η μεγάλη φτωχοποίηση των λαϊκών μαζών. Όχι βέβαια δίχως αντίσταση, το εναντίον μάλιστα. Για 5 χρόνια οι λαϊκές μάζες , το εργατικό κίνημα , η νεολαία , η κομμουνιστική , ριζοσπαστική, αντικαπιταλιστική και η αντιιμπεριαλιστική αριστερά, η αντιεξουσία και η αναρχία πρόβαλαν μια μαχόμενη συνολική αντίσταση.  

Τα 5 χρόνια του αντιμνημονιακού αγώνα δύναται να χωριστούν σε δυο τμήματα: Η πρώτη περίοδο ξεκινάει από το 2010 έως και το Φλεβάρη του 2012. Σε αυτή την περίοδο παρά την προβοκάτσια της Μαρφίν και την φοβική αμυντική στάση του ΚΚΕ το πρωταγωνιστικό ρόλο των είχαν οι λαϊκές μάζες , η «από τα κάτω» κίνηση και δράση , το κίνημα και η «θεϊκή βία». Την δεύτερη περίοδο από το 2012 έως και την προδοσία του ΣΥΡΙΖΑ το 2015 η ηγεμονία του αντιμνημονιακού αγώνα πέρασε από το κοινωνικό στο πολιτικό και ειδικότερα από το κίνημα στο κυβερνητική λύση και πιο συγκεκριμένα στην λύση του ΣΥΡΙΖΑ. Με τα γνωστά αποτελέσματα , την προδοσία του αντιμνημονιακού αγώνα και το ξεπεσμό/εκφυλισμό της αριστερής κυβερνητικής απάντησης. 

Για τους ιστορικούς του μέλλοντος αποτελεί ανοικτό ερώτημα αν μπορούσε να γίνει κάτι διαφορετικό , είτε στο επίπεδο της δράσης των μαζών, είτε στο επίπεδο της κυβερνητικής απάντησης. Θα δωθεί μια απάντηση αν και κάτω από ποιες προϋποθέσεις η «άλλη» αριστερά ή το ΚΚΕ μπορούσε να παίξει έναν πιο παραγωγικό ρόλο από αυτόν που έπαιξε είτε λόγω αδυναμίας , είτε λόγω άποψης και θέσης.

Σε κάθε περίπτωση το αποτέλεσμα μετράει. Και αναφέρομαι στην ήττα του αντιμνημονιακού αγώνα, στην υποχώρηση των λαϊκών αγώνων και η πλήρης ανυποληψίας της αριστεράς.

Ίσως ένα άλλο ζήτημα που απασχολήσει τους ιστορικούς ή τους πολιτικούς αναλυτές του μέλλοντος είναι η συνείδηση , οι επιθυμίες και η βούληση των πολύ πλατιών λαϊκών μαζών , αυτών που δεν συμμετείχαν στην σύγκρουση ή στο κίνημα αλλά στήριξαν εκλογικά το ΣΥΡΙΖΑ και έβγαλαν το 61% του δημοψηφίσματος. Αυτών που κατά κάποιο τρόπο ήθελαν και την «πίτα γιομάτη και τον σκύλο χορτάτο» ή ήθελαν να «κάνουν ομελέτα δίχως να σπάσουν αυγά». Κατά μια άποψη επιθυμούσαν τον κομμουνισμό δίχως επανάσταση. Αλήθεια αυτές οι μάζες ποια ήταν ή και ποια είναι τα όρια τους; Το 2015 μέχρι το 2019 στήριξαν Τσίπρα για να επιστρέψει ένα τμήμα στο Μητσοτάκη και στο ΠΑΣΟΚ. Παραμένοντας η μεγάλη πλειοψηφία ακάλυπτη μέχρι τα σήμερα.

Η αλήθεια είναι ότι στο πολιτικό σκέλος του Ριζοσπαστισμού της Μεταπολίτευσης δηλαδή στις δυνάμεις της αντικαπιταλιστικής αριστεράς παρά την αγωνιστική στάση τους, απουσίαζε η στρατηγική / τακτική στόχευση. Ιδιαίτερα στην πρώτη περίοδο του αντιμνημονιακού αγώνα (2010-2012) που για κάποιους υπήρξε δυνάμει μια προεπαναστατική κατάσταση. Ύστερα από αυτή την αποτυχία είναι σε ένα βαθμό λογικό στην δεύτερη φάση( 2012-2015) κάποιες δυνάμεις να αντιμετωπίσουν με συμπάθεια την κυβερνητική πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ. Και κατά συνέπεια να σηκώσουν το μερίδιο της κυβερνητικής αποτυχίας του στο βαθμό που τους αναλογεί , ανεξάρτητα του γεγονότος αν διαφώνησαν με την προδοσία του ΟΧΙ. 

Εν το συνόλω η Ελληνική αριστερά αδιάφορα αν ήταν φιλοΣΥΡΙΖΑ ή αντιΣΥΡΙΖΑ έχει τις ευθύνες για την κατάληξη των αντιμνημονιακών αγώνων. Όχι βέβαια στο ίδιο βαθμό και όχι τις ίδιες ευθύνες. Ας δούμε ενδεικτικά το ΚΚΕ αλλά και το ΝΑΡ( σήμερα Κομμουνιστική Απελευθέρωση ) τμήμα της ΑΝΤΑΡΣΥΑ. 

ΚΚΕ.

Είναι αλήθεια πως σε ένα μεγάλο βαθμό το ΚΚΕ και Ελληνική αριστερά και ειδικότερα η ελληνική Κομμουνιστική αριστερά είναι ταυτόσημες έννοιες ανεξάρτητα των λαθών που έκανε το ΚΚΕ, λάθη βέβαια που ο Ελληνικός λαός τα πλήρωσε ακριβά. 

Το ΚΚΕ συνεχίζει να αποτελεί το κύριο πόλο και εκφραστή του σοβιετικό μαρξισμού /κομμουνισμού ακολουθώντας μέχρι το τέλος , όχι δίχως εσωτερικές αντιθέσεις, την ιστορική πορεία της ΕΣΣΔ και του «υπαρκτού σοσιαλισμού».

  Πρόκειται για ένα από τα ελάχιστα Κομμουνιστικά κόμματα τα οποία επέζησαν της κατάρρευσης του «υπαρκτού σοσιαλισμού» όχι μόνο γιατί παραμένει ένας καλοδουλεμένος αν και πολιοκαιρισιος κομματικός μηχανισμός αλλά γιατί παραμένει ένα βαθιά λαϊκό κόμμα, με όλες τις θετικές και αρνητικές κοινωνικές /ταξικές νοηματοδότησεις της έννοιας του λαού. 

Το 1989 στο πλαίσιο της τελευταίας και της πλέον ξεπουλημένης και εκφυλισμένης ηγεσίας της Σοβιετικής Αυτοκρατορίας η ηγεσία του ΚΚΕ επιχειρεί να διαμβολίσει από τα δεξιά το ΠΑΣΟΚ και συμμετέχει σε μια κυβέρνηση με τους αντιπάλους του εμφυλίου πολέμου την ΝΔ του πατήρ Μητσοτάκη στο όνομα της κάθαρσης και ύστερα στην οικουμενική με την ΝΔ και το ΠΑΣΟΚ, στρώνοντας το δρόμο στην νεοφιλευθερη κυβέρνηση του πατήρ Μητσοτάκη. Η εν λόγω πολιτικές παλινωδίες πάρα λίγο να διαλύσουν το κόμμα και να το μετατρέψουν από δυνάμει σοσιαλδημοκρατικό κόμμα (όπως είναι και σήμερα) σε ενεργό τυπικό σοσιαλδημοκρατικό κόμμα. Την τελευταία στιγμή η ιστορική ηγεσία του παλαιού αντάρτη αλλά και ούλτρα σοβιετικού ηγέτη Χ. Φλωράκη κράτησε το κόμμα ως τυπικό ΚΚΕ. 

Στην συνέχεια ακολούθησε μια αριστερή (κάποιοι την ονομάζουν και αριστερίστικη) στροφή όπου διώχνει μακριά την προοπτική της κατάκτησης της εξουσίας και ρίχνει το βάρος στην δράση ενός κινήματος γύρω από τον εαυτό και γύρω από φιλικές κοινωνικές δυνάμεις. Αρνούμενο να αναλάβει το ιστορικό του ρόλο μέχρι να ωριμάσουν οι συνθήκες. 

Τελευταία βέβαια κάνει μια τυπική αναφορά στην κατάκτηση της κυβερνητικής εξουσίας στο όνομα της λαϊκής εξουσίας, λαϊκής συμμαχίας. Θέτοντας ως προοπτική την κατάκτηση της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας και όχι την δημιουργία συνθηκών επαναστατικής κρίσης. Λόγια του αέρα επί της ουσίας καθώς και στο πλαίσιο της εν λόγω τακτικής /στρατηγικής είναι αναγκαιότητα η σύναψη πολιτικών συμμαχιών κάτι που τις αρνείται το ΚΚΕ σαν ο διάολος το λιβάνι. Αυτό που μένει τελικά είναι το κίνημα του και ειδικά το ΠΑΜΕ. 

Προσωπικά πιστεύω ότι το ΚΚΕ έχει απώλεσε εδώ και πολλές δεκαετίες το επαναστατικό του χαρακτήρα. Τυπικά παραμένει ένα Κομμουνιστικό κόμμα μόνο που πολιτικά κινείται στο πλαίσιο μιας (παλαιού τύπου) σοσιαλδημοκρατίας. Σε μια εποχή στην οποία η τυπική σοσιαλδημοκρατία έχει μετατοπιστεί προς το κεντροαριστερό νεοφιλελευθερισμό. 

ΝΑΡ(Κομμουνιστική Απελευθέρωση). 

  Το ΝΑΡ δημιουργήθηκε από δυνάμεις από το ΚΚΕ και την ΚΝΕ το 1989 σε αντίδραση της συμφωνίας του τελευταίου να κάνει κυβέρνηση με την ΝΔ. Τότε χιλιάδες κυρίως νεολαίων έσπασαν από το ΚΚΕ (ΣΥΝ) θεωρώντας πολύ σωστά την εν λόγω πολιτική απόφαση ως πολιτική προδοσία των Κομμουνιστικών ιδανικών και της ιστορίας του ΚΚΕ. 

Παρά το γεγονός του σταλινικού δογματισμού που κουβαλούσε η πλειοψηφία όσων έφυγαν από το ΚΚΕ για το ΝΑΡ, τα γεγονότα του 1990-1991 με την κατάρρευση του «υπαρκτού σοσιαλισμού», οδήγησαν ένα μεγάλο τμήμα αυτών που έφυγαν σε μια Κομμουνιστική αναζήτηση πέρα από τους σταλινικούς δογματισμούς. 

Το αποτέλεσμα ήταν το ΝΑΡ να αποκτήσει – όπως έχω γράψει και αλλού – ένα αντικειμενικό ριζοσπαστικό πλουραλιστικό χαρακτήρα. Στα πρώτα χρόνια της δημιουργίας και της δράσης του ΝΑΡ συνυπήρχαν ριζοσπάστες μετακομουνιστές, ορθόδοξοι κομουνιστές, ορθόδοξοι αριστεριστές, ελευθεριακοι κομουνιστές έως και αντιεξουσιαστες. Ο εν λόγω ανοικτός πλουραλιστικός χαρακτήρας του ήταν η μεγάλη αδυναμία του αλλά και η πιο μεγάλη δύναμη του που του εξασφάλιζε μια ευρύτητα παρουσίας και δράσης. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα μια σειρά ιδεολογικών και θεωρητικών παρακαταθηκών όπως ήταν ο ολοκληρωτικός καπιταλισμός, η αντίστροφη ιεράρχηση, το νέο εργατικό κίνημα και η Κομμουνιστική Απελευθέρωση. 

 Χρόνο με το χρόνο εντός του ΝΑΡ είχαμε την αποδυνάμωση του ριζοσπαστικού πλουραλιστικού χαρακτήρα και την ενδυνάμωση νέων ορθοδόξων Κομμουνιστικών χαρακτηριστικών σοβιετικού τύπου. Σε αυτό συντέλεσε και η νέα ενδυνάμωση του σταλινικού ΚΚΕ, ειδικότερα τα τελευταία έτη με την τυπική και ανούσια «αριστερίστικη» στροφή του. Ας σημειωθεί πως την περίοδο του 1990 υπήρξε μια πίεση του ΝΑΡ προς το ΚΚΕ να μην χάσει τα Κομμουνιστικά χαρακτηριστικά του, ακόμη και η δημιουργία του ΠΑΜΕ ήταν η ΚΚΕδικη εκδοχή του νέου εργατικού κινήματος. Το αντίθετο συνέβη όταν το ΚΚΕ έκανε αριστερή στροφή και το ΝΑΡ με την ΑΝΤΑΡΣΥΑ δεν κατάφεραν να γειωθούν ή να παίξουν πρωταγωνιστικό ρόλο κατά την περίοδο του αντιμνημονιακού αγώνα. Πόσο μάλλον που εντός του ΝΑΡ και της ΑΝΤΑΡΣΥΑ δεν υπήρχε ξεκάθαρη γραμμή σε σχέση με το ΣΥΡΙΖΑ.

Το μεγάλο θεωρητικό και πολιτικό πρόβλημα στο ΝΑΡ ήταν το γεγονός πως ο ριζοσπαστικός πλουραλιστικός χαρακτήρας δεν απέκτησε τις δυναμικές της χειραφέτησης έτσι ώστε να υπάρξει μια πραγματική Κομμουνιστική, με βάση το ολοκληρωτικό καπιταλισμό, την αντίστροφη ιεράρχηση, το νέο εργατικό κίνημα και την Κομμουνιστική Απελευθέρωση της ηγεμονίας της τάσης χειραφέτησής.

Κατά συνέπεια η μετατροπή του ΝΑΡ σε ΝΑΡ για την Κομμουνιστική Απελευθέρωση και σε σκέτα νέτα Κομμουνιστική Απελευθέρωση τα τελευταία χρόνια είναι ο μετάσχηματισμός του σε μια εκδοχή ενός πιο επαναστατικού και σωστού ΚΚΕ.

Είμαι σχεδόν σίγουρος ότι η μεγάλη ευκαιρία χάθηκε την πρώτη δεκαετία του 21ου αιώνα κάτι που θα δημιουργούσε άλλη δυναμική το Δεκέμβριο του 2008 και την περίοδο των αντιμνημονιακών αγώνων. Φοβούμαι δε ότι τώρα το πλοίο για την Κομμουνιστική Επαναθελιωση έχει σαλπάρει για αλλά λιμάνια. Αυτό δεν συνεπάγεται ότι το κενό θα το καλύψει κάτι άλλο τουλάχιστον στο άμεσο μέλλον. Η Κομμουνιστική προοπτική αποτελεί μια τάση ή μια δυνατότητα δεν αποτελεί μια αντικειμενική διαδικασία η οποία ιστορικά κάποια στιγμή θα ηγεμονεύσει, αντικαθιστώντας τον καπιταλισμό.

Η ιδεολογική και πολιτική αδυναμία του Κομμουνιστικού χώρου κατά συνέπεια και του ΝΑΡ φάνηκε και την περίοδο της ιδεολογικής πειθάρχησης της Πανδημίας. Την εν λόγω περίοδο το σύνολο του Κομμουνιστικού χώρου σύρθηκε πίσω από τα κυρίαρχα συστημικά ιδεολογικά και πολιτικά προ(σ)τάγματα που μετέτρεπαν την επιστήμη και δη την ιατρική σε όπλο πειθάρχησης δίχως τελικά να γλυτώσουν ούτε το θανατικό του ιού. Απλώς η βιοπολιτική πειθάρχηση που σταματούσε την κανονική καπιταλιστικό αναπαραγωγή δεν μπορούσε επί μακρόν να λειτουργήσει. Έμεινε όμως ως όπλο στην φαρέτρα του συστήματος για τους καιρούς που έρχονται.

Τι κάνουμε;;;

Και τώρα ύστερα από 52 χρόνια τι μπορούμε να πράξουμε; Ειδικότερα σε μια συνθήκη όπου δεν διαφαίνεται κανενός είδους πολιτική εναλλακτική τόσο στα πλαίσια του συστήματος όσο και σε μια αντισυστημική κατεύθυνση; Σε μια παγκόσμια κατάσταση όπου σέρνεται και βιώνουμε άμεσα και έμμεσα ένας νέος παγκόσμιος πόλεμος

 Αποτέλεσμα τόσο των ενδοσυστημικων και ενδοιμπεριαλιστων αντιθέσεων, αλλά και μιας βαθιάς καπιταλιστικής κρίσης. Ενώ το ζήτημα της επιβίωσης του πλανήτη από την καπιταλιστική ανάπτυξη έχει κτυπήσει κόκκινο με αν υπολόγισες συνέπειες για την επιβίωση του πλανήτη αλλά και για την επιβίωση του ανθρώπου στο πλανήτη Γη.

Μία απάντηση είναι να συνεχίζουμε να παλεύουμε και ας μην νικήσουμε ποτέ άλλωστε ο μόνος χαμένος αγώνας είναι αυτός που δεν έγινε καθώς κάθε αγώνας μικρός ή μεγάλος, νικηφόρος ή μη αφήνει τις παρακαταθήκες του.

Η άλλη απάντηση όχι απαραίτητα αντιθετική με τη πρώτη, ίσως περισσότερο συμπληρωματική είναι να δώσουμε έμφαση στα χαρακτηριστικά της εποχής. Και να εμβαθύνουμε στις αντιθέσεις και στις αντιφάσεις της. Αυτές που κάνουν την εποχή μας μια εποχή εξεγέρσεων και όχι επαναστάσεων. Κάπως έτσι ίσως κατανοήσουμε τι πρέπει να πράξουμε έτσι ώστε η επανάσταση αλλά και ο κομμουνισμός να επιστρέψουν ξανά ως κοινωνική και πολιτική εναλλακτική. 

Και φυσικά τότε ίσως κατανοήσουμε τι σημαίνει κομμουνισμός και επανάσταση στις σημερινές συνθήκες και όχι την περίοδο του Μαρξ, των μπολσεβίκων και των άλλων αντικαπιταλιστικών επαναστάσεων του 20ου αιώνα. Δυστυχώς και ευτυχώς ο 21ος αιώνας αποδεικνύεται πραγματικά καινοτόμος. Και ακόμη δεν είδαμε τίποτε…. 

Και αντίστοιχες δύναται να είναι οι απαντήσεις αλλιώς κακά τα ψέματα την εχουμε βαμενξξηχ:·